Bồn Tự Hoại Lâu Ngày Không Sử Dụng Cần Kiểm Tra Gì Trước Khi Dùng Lại?

Nhà ở để trống trong thời gian dài, phòng trọ tạm ngưng sử dụng hoặc công trình đóng cửa một thời gian thường ít có nước và chất thải đi qua hệ thống. Khi chuẩn bị sử dụng trở lại, nhiều người chỉ mở nước và dùng bình thường mà không kiểm tra bồn tự hoại và đường ống.

Trong thời gian không sử dụng, một số vị trí có thể xuất hiện cặn khô, bẫy nước bị cạn, đường ống có vật cản hoặc các mối nối bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh. Vì vậy, trước khi đưa hệ thống trở lại hoạt động thường xuyên, nên kiểm tra từng phần từ thiết bị vệ sinh đến đường ống và khu vực bồn.

1. Quan sát khu vực đặt bồn tự hoại trước tiên

Nếu xác định được vị trí bồn, nên quan sát bề mặt khu vực xung quanh trước khi sử dụng lại. Chú ý xem nền có bị lún, nứt, đọng nước hoặc thay đổi bất thường so với trước hay không.

Với công trình để lâu không có người ở, cây cối, nước mưa và sự thay đổi của nền đất vẫn có thể tác động tới khu vực chôn bồn. Nếu phát hiện nền bị lún hoặc nắp kiểm tra lệch vị trí, nên kiểm tra kỹ hơn trước khi sử dụng hệ thống với tần suất cao.

2. Kiểm tra nắp và khu vực bảo trì

Nắp kiểm tra cần nằm đúng vị trí, không có dấu hiệu hư hỏng hoặc bị đất, vật liệu xây dựng che kín. Nếu trong thời gian nhà bỏ trống có sửa chữa sân hoặc cải tạo công trình, cần đảm bảo vị trí này vẫn có thể tiếp cận khi cần bảo trì.

Không nên tự mở nắp bồn rồi cúi sát xuống kiểm tra bên trong. Bên trong bồn có thể tồn tại khí không an toàn, vì vậy việc kiểm tra sâu nên được thực hiện bằng phương pháp và thiết bị phù hợp.

3. Kiểm tra bẫy nước tại bồn cầu, lavabo và thoát sàn

Khi một phòng vệ sinh không được sử dụng trong thời gian dài, nước trong một số bẫy nước có thể giảm hoặc cạn do bay hơi. Khi đó, khí từ đường ống có thể đi ngược vào không gian bên trong và tạo mùi khó chịu.

Trước khi kết luận bồn tự hoại có vấn đề, nên kiểm tra các thoát sàn, lavabo và thiết bị ít sử dụng. Bổ sung nước vào bẫy nước và theo dõi xem mùi có giảm hay không.

4. Xả thử nước từng thiết bị, không sử dụng đồng loạt ngay

Sau thời gian dài không sử dụng, nên thử từng thiết bị thay vì cho toàn bộ hệ thống hoạt động cùng lúc ngay từ đầu.

• Xả thử bồn cầu và theo dõi tốc độ rút nước.
• Mở nước lavabo và quan sát khả năng thoát.
• Thử thoát sàn với lượng nước vừa phải.
• Kiểm tra xem có tiếng ọc ọc bất thường không.
• Quan sát xem nước có dâng ngược ở thiết bị khác không.

Việc kiểm tra lần lượt giúp xác định nhanh khu vực có vấn đề nếu một nhánh đường ống bị nghẹt hoặc thoát chậm.

5. Kiểm tra đường ống có bị nghẹt sau thời gian dài không dùng

Một số chất còn lại trong đường ống có thể khô hoặc kết hợp với cặn sẵn có sau thời gian dài không có dòng nước đi qua. Ngoài ra, côn trùng, dị vật hoặc rễ cây tại những vị trí đường ống đã có khe hở cũng có thể gây cản trở.

Nếu chỉ một bồn cầu hoặc một khu vệ sinh thoát chậm, nên ưu tiên kiểm tra nhánh đường ống tại khu vực đó. Nếu nhiều thiết bị cùng thoát chậm, cần xem xét tuyến chính và tình trạng bồn.

6. Kiểm tra đường thông hơi

Đường thông hơi hỗ trợ cân bằng áp suất và thoát khí trong hệ thống. Sau thời gian dài không sử dụng, đầu ống thông hơi có thể bị lá cây, bụi hoặc côn trùng làm cản trở.

Nếu khi xả nước xuất hiện tiếng ọc ọc hoặc mùi quay lại trong nhà vệ sinh, ngoài đường ống và bẫy nước, hệ thống thông hơi cũng là vị trí nên được kiểm tra.

7. Có cần hút bồn ngay vì lâu ngày không sử dụng không?

Không nên mặc định rằng bồn để lâu không sử dụng thì bắt buộc phải hút trước khi dùng lại. Việc có cần hút hay không phụ thuộc vào tình trạng bùn bên trong, lịch sử sử dụng trước đó và các biểu hiện hiện tại của hệ thống.

Nếu trước khi ngưng sử dụng bồn đã thường xuyên đầy nhanh, thoát chậm hoặc lâu chưa được kiểm tra, đây là thời điểm phù hợp để đánh giá lại. Ngược lại, nếu hệ thống trước đó hoạt động ổn định và khi thử lại vẫn thoát bình thường, không nên hút chỉ vì bồn đã để lâu.

8. Không cần tự ý đổ nhiều hóa chất hoặc chế phẩm vào bồn

Sau thời gian không sử dụng, một số người có thể nghĩ cần đổ hóa chất, men hoặc chế phẩm với lượng lớn để “khởi động lại” bồn. Không nên thực hiện theo cách này khi chưa xác định tình trạng hệ thống.

Việc đầu tiên nên làm vẫn là kiểm tra khả năng thoát nước, đường ống, thông hơi và tình trạng thực tế. Không nên dùng hóa chất để che mùi hoặc xử lý một sự cố chưa xác định nguyên nhân.

9. Kiểm tra mối nối nếu công trình từng sửa chữa hoặc cải tạo

Nếu trong thời gian nhà không sử dụng có thi công sân, sửa nhà, đào đất hoặc lắp thêm đường ống, nên kiểm tra lại các vị trí liên quan đến hệ thống tự hoại.

Đặc biệt chú ý những mối nối có thể bị tác động bởi nền đất, vật liệu xây dựng hoặc quá trình đào lấp. Nếu xuất hiện rò nước, mùi hoặc nền ẩm bất thường, không nên tiếp tục sử dụng nhiều trước khi kiểm tra.

10. Dấu hiệu cho thấy nên kiểm tra kỹ trước khi dùng lại

• Bồn cầu xả nhưng nước rút rất chậm.
• Nhiều thiết bị cùng phát tiếng ọc ọc.
• Nước dâng tại thoát sàn khi xả bồn cầu.
• Mùi hôi vẫn còn dù đã bổ sung nước vào bẫy nước.
• Nền quanh khu vực bồn bị lún hoặc đọng nước bất thường.
• Đường ống hoặc mối nối có dấu hiệu rò.
• Hệ thống trước khi ngưng sử dụng đã từng đầy nhanh hoặc trào ngược.

Checklist trước khi đưa hệ thống vào sử dụng lại

• Quan sát nền và khu vực đặt bồn.
• Kiểm tra nắp và vị trí bảo trì.
• Bổ sung nước cho các bẫy nước bị cạn.
• Xả thử từng bồn cầu.
• Kiểm tra lavabo và thoát sàn.
• Theo dõi tốc độ thoát nước.
• Kiểm tra tiếng ọc ọc hoặc mùi bất thường.
• Quan sát các mối nối có thể tiếp cận.
• Kiểm tra đường thông hơi nếu có dấu hiệu bất thường.

Khi nào có thể sử dụng lại bình thường?

Nếu các thiết bị thoát nước bình thường, không xuất hiện trào ngược, không có mùi bất thường kéo dài và khu vực bồn không có dấu hiệu lún, rò hoặc đọng nước khác thường, có thể đưa hệ thống trở lại sử dụng theo nhu cầu thông thường.

Nếu một hoặc nhiều dấu hiệu bất thường xuất hiện ngay khi thử nước, nên xác định nguyên nhân trước khi tăng tần suất sử dụng. Xử lý sớm thường giúp tránh tình trạng nghẹt hoặc trào ngược sau khi người ở quay lại đầy đủ.

Tóm lại, bồn tự hoại lâu ngày không sử dụng không nhất thiết phải thay hoặc hút ngay. Điều quan trọng là kiểm tra bẫy nước, đường ống, thông hơi, nền khu vực đặt bồn và khả năng thoát nước trước khi sử dụng thường xuyên trở lại.

Câu hỏi thường gặp

Bồn tự hoại để lâu không dùng có cần hút ngay không?
Không nhất thiết. Cần dựa vào lịch sử sử dụng, lượng bùn tích tụ và tình trạng thực tế của hệ thống trước khi quyết định.

Nhà để lâu không ở, khi quay lại có mùi nhà vệ sinh là do bồn tự hoại không?
Chưa chắc. Một nguyên nhân thường cần kiểm tra trước là nước trong bẫy nước của thoát sàn, lavabo hoặc thiết bị vệ sinh đã bị cạn.

Có nên đổ nhiều men hoặc hóa chất vào bồn trước khi dùng lại?
Không nên tự ý dùng lượng lớn sản phẩm khi chưa xác định tình trạng hệ thống. Nên kiểm tra khả năng thoát nước và các bộ phận liên quan trước.